Ενημέρωση

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

1.Γιατί η λεϊσμανίαση είναι σοβαρό νόσημα;
Η λεϊσμανίαση των σκύλων είναι μια παρασιτική νόσος που προκαλείται από ένα πρωτόζωο με το όνομα Leismania Infantum και είναι σημαντική για τον κτηνιατρικό κλάδο επειδή μεταδίδεται κυρίως στους σκύλους προκαλώντας μια βαριά ασθένεια που συνήθως καταλήγει σε θάνατο εάν δεν θεραπευτεί κατάλληλα. Έπίσης,οι σκύλοι θεωρούνται βασική πηγή μόλυνσης για άλλους σκύλους καθώς επίσης και για τον άνθρωπο. Οι σκύλοι είναι το πιο αγαπητό κατοικίδιο για τις οικογένειες των αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χώρων και η υγεία αυτών των πιστών συντρόφων είναι εξαιρετικά σημαντική για τους ιδιοκτήτες τους.
Έχει αναφερθεί οτι η νόσος προσβάλλει τους άγριους κυνίδες, τις γάτες και τα άλογα, στις ίδιες περιοχές όπου η νόσος ενδημεί στους σκύλους. Η λεϊσμανίαση είναι όντως μια από τις σοβαρότερες ζωονόσους σε παγκόσμιο επίπεδο και αιτία ασθένειας όχι μόνο για τους σκύλους αλλά και για τους ανθρώπους.
Η ανθρώπινη λεϊσμανίαση,που προκαλείται από διάφορα είδη λεϊσμανίας, περιλαμβάνει μια ομάδα ασθενειών ζωονοσογόνου και ανθρωπονοσογόνου χαρακτήρα. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται η σπλαχνική λεϊσμανίαση(LV), η οποία επηρεάζει τα εσωτερικά όργανα και είναι θανατηφόρα αν δεν θεραπευτεί κατάλληλα και οι δερματικές και βλεννοδερματικές μορφές(LC), που προσβάλλουν το δέρμα
και τις βλεννο-επιδερμικές συνδέσεις. Μερικές φορές αυτές οι μορφές θεραπεύονται με φυσικό τρόπο, αφήνοντας ωστόσο παραμορφωτικές ουλές. Η λεϊσμανίαση είναι μια από τις κύριες επιδημικές νόσους που μαστίζουν τους φτωχότερους λαούς του κόσμου, κυρίως στις αγροτικές και προαστιακές περιοχές.


2.Ποιά είδη λεϊσμανίας μεταδίδονται στους σκύλους?
Το σημαντικότερο είδος λεϊσμανίας για το σκύλο είναι η L.infantum στον Παλαιό Κόσμο, που είναι συνώνυμο τουL.chagasi στην Κεντρική και Νότια Αμερική. Στην πραγματικότητα, θεωρείται ότι το L.infantum μεταφέρθηκε στην αμερικανική ήπειρο μέσω των σκύλων των Ευρωπαίων αποικιστών κατά τον αποικισμό της Νότιας Αμερικής.

3.Πώς μεταδίδεται η λεϊσμανίαση στον σκύλο?


Η λεϊσμανία είναι ένα διφασικό παράσιτο,το οποίο για να ολοκληρώσει τον κύκλο της ζωής του χρειάζεται δύο ξενιστές. Ένα έντομο-φορέα με την κοινή ονομασία <<σκνίπα>>, που ανήκει στην ομάδα των φλεβοτόμων και φιλοξενεί την εξωκυτταρική μορφή εντερικών μαστιγωτών (flagellate),τη λεγώμενη προμαστιγωτή και ένα θηλαστικό μέσα στο οποίο αναπτύσσεται η ενδοκυτταρική μορφή που ονομάζεται αμαστιγωτή. Όταν ένας θηλικός φλεβοτόμος τρέφεται με αίμα θηλαστικού, εμβολιάζει σε αυτό προμαστιγωτά μέσω της προβοσκίδας του.Οι φλεβοτόμοι απομυζούν τα γεύματα αίματος τσιμπώντας τους σκύλους κυρίως στις περιοχές δέρματος
που ειναι ελλιπώς καλυμμένες,όπως το κεφάλι,η μύτη,τα πτερύγια του αφτιού,η βουβωνική και περιπρωκτική περιοχή.Μόλις το παράσιτο εγχυθεί στο δέρμα του σπονδυλωτού ξενιστή,έχει ως αποτέλεσμα την ταχεία φαγωκυττάρωση από τα μακροφάγα.Το μακροφάγο περικυκλώνει το παράσιτο σχηματίζοντας ένα κυστίδιο,το λεγώμενο φαγόσωμα και προσπαθεί να τις σκοτώσει με τις μη ειδικές αμυντικές ενέργειές του. Ωστόσο, η λεϊσμάνια είναι ικανή να ξεφύγει από τις μακροφαγικές άμυνες,καταφέρνοντας να επιβιώσει και να πολλαπλασιάζεται στα μακροφάγα. Η επέκταση της μόλυνσης εξαρτάται από την αποτελεσματικοτήτα της ανοσοαπόκρισης του ξενιστή.Τα παράσιτα μπορούν στη συνέχεια να μεταφερθούν σε άλλους φλεβοτόμους,όπου τα άμαστιγωτα που προσέλαβαν με το γεύμα αίματος, απελευθερώνονται από τα κύτταρα τςν θηλαστικών στα οποία βρισκονταν και μετατρέπονται σε προμαστιγωτά.Η φυσική μεταφορά επαληθεύεται μόνο στις περιοχές που υπάρχουν κατάλληλοι φορεις.Ηεπιβίωση του παρασίτου κατά
τη διάρκεια του χειμώνα εξασφαλίζεται κυρίως από την παρουσία του στους μολυσμένους σκύλους,καθώς δεν αποδειχθεί ποτέ καμία μετάδοση λεϊσμάνιας μέσω των ωοθηκών στο έντομο-φορέα.


4.Ποιά είναι τα χαρακτηριστικά των φορέων λεϊσμανίασης?
Οι θηληκοί φλεβοτόμοι του γένους Phlebotomus είναι οι κύριοι γορείς της λεϊσμάνιας.Τέτοιες σκνίπες υπάρχουν όλο το χρόνο κυρίως στις τροπικές χώρες ή είναι ενεργές κατα τους θερμούς μήνες του χρόνου  στις χώρες με εύκρατο κλίμα. Οι ενήλικοι φλεβοτόμοι δραστηριοποιούνται το λυκόφως και τη νύχτα από την άνοιξη έως το τέλος του φθινοπώρου,στη λεκάνη της Μεσογείου, και ολόκληρο το χρόνο στη Νότια Αμερική.
Οι φλεβοτόμοι δραστηριοποιούνται όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος κυμαίνεται μεταξύ 15 και 28 βαθμούς Κελσίου,και συνοδεύεται πάντα από αυξημένη σχετική υγρασία και απουσία ανέμου ή βροχής.Οι φλεβοτόμοι πετούν σε αποστάσεις πυ κυμαίνονται από 200 μέτρα έως 2,5 χλμ,και έχουν τάση να εισέρχονται στα σπίτια τη νύχτα ελκόμενοι από τον θετικό φωτοτροπισμό τους.

5.Υπάρχουν αποδείξεις για τη μετάδοση της λεϊσμανίασης στους σκύλους που να αποδίδονται σε φορείς
διαφορετικούς από τους φλεβοτόμους?

Οι σκνίπες είναι τα μοναδικά αρθρόποδα που έχουν προσαρμοστεί στη βιολογική μετάδοση της λεϊσμάνιας.Η άμεση μετάδοση από σκύλο σε σκύλο θεωρείται στις Η.Π.Α. υπεύθυνη για την μόλυνση από τη λεϊσμάνια σκύλων που ανήκουν μόνο στη ράτσα φόξχάουντ, χωρίς να υπάρχουν γνωστοί φορείς.Ωστόσο,αυτή η υπόθεση δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη από δοκιμές.Η διαπλακούντια μετάδοση της μόλυνσης στους σκύλους μοιάζει με σπάνιο συμβάν,ωστόσο είναι πιθανή.Πρόσφατα αναφέρθηκε και η αφροδίσια μετάδοση στον σκύλο.
Έχει κατεγραφεί και η μετάδοση μέσω της χρήσης μολυσμένου αίματος,η οποία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις περιοχές όπου οι δωρήτες αίματος θα μπορούσαν να είναιφορείς της μόλυνσης.Ωστόσο,οι τρόποι μετάδοσεις που δεν συνδέονται με τους φλεβοτόμους φορείς,δεν διαδραματίζουν σπουδαίο ρολο στην φυσικη ιστορια και στην επιδημιολογία της λεϊσμανίασης.


6.Η λεϊσμανίαση των σκυλων παρατηρείται και σε μη ενδημικές περιοχές?

Η λεϊσμανίαση έχει διαγνωστεί και σε μη ενδημικές χώρες σε σκύλους που έζησαν ή ταξίδεψαν σε ενδημικές περιοχές.Σπάνια αναφέρονται περιπτώσεις λεϊσμανίασης υποθετικά σε αυτόχθονες και σε μη ενδημικές περιοχές.Αυτό εξηγείταικυρίως με τη μετακίνηση οχημάτων ή άλλων μέσων που μετέφεραν ακούσια μολυσμένους φλλεβοτόμους.


7.Ποιές είναι οι απόψεις για τη δημόσια υγεία που συνδέονται με τη λεϊσμανίαση των σκύλων?

Οι σκυλοι θεωρούνται η πιο σημαντική πηγή L.infantum για τους ανθρώπους.Η παρουσία μολυσμένων σκύλων κοντά σε ανθρώπους συνδέεται βέβαια με τη μετάδοση λοιμώξεων,αλλά η παρουσία ενός μολυσμένου σκύλου στο σπίτι δεν φαίνεται να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης για την ίδια την οικογένεια,όταν η μετάδοση έχει ήδη συμβεί σε αυτήν την περιοχή.
Παρ'όλα αυτά,ο κίνδυνος για τους ιδιοκτήτες των σκύλων με λεϊσμανίαση είναι μάλλον πολύ περιορισμένος και σε κάθε περίπτωση σχεδόν παρεμφερής με εκείνο των ανθρώπων που κατοικούν στην ίδια περιοχή (με ή χωρίς σκύλους).


8.Ποιά είναι τα συνηθέστερα κλινικά συμπτώματα της λεϊσμανίασης?

Τα κύρια κλινικά συμπτώματα της λεϊσμανίασης περιλαμβάνουν επιδερμικά συμπτώματα,γενικευμένη λεμφαδενομεγαλεία,σταδιακή απώλεια σωματικου βάρους,μυϊκή ατροφία,απώλεια όρεξης,δυσαναξία στην ασκηση,λήθαργο,σπληνομεγαλία,πολυουρία και πολυδιψία, οφθαλμικές βλάβες,επίσταξη,ονυχογρίπωση,χωλότητα,έμετο,διάρροια.Υπάρχει ωστόσο,και μια ευρεία ποικιλία ακαθόριστων κλινικων συμπτωμάτων.Αυτό αποδίδεται στους διάφορετικούς παθογενετικούς μηζανισμούς της νόσου.


9.Ποιά είναι τα βήματα που προτείνονται για να γίνει σωστή διάγνωση της λεϊσμανίασης των σκύλων?

Η διάγνωση της λεϊσμανίασης των σκύλων είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που απαιτεί τη σύνθεση διαφόρων στοιχίων,τα οποία αν συνδιαστούν οδηγούν σε μια πιθανή διάγνωση.Η επίτευξη ενός τέτοιου συμπεράσματος απαιτεί την ταυτόχρονη ύπαρξη ενός συνδιασμού κλινικών συμπτωμάτων,κλινικο-παθολογικών ανωμαλιών και θετικλης έκβασης συγκεκριμένων εργαστηριακών εξετάσεων.
Σε σκύλους με κλινικά συμπτώματα και/ή κλινικο-παθολογικές ανωμαλίες συμβατές με τη λεϊσμανίαση είναι απαραίτητο να γίνει μια παρασιτολογική επιβεβαίωση.Η παρουσία του παρασίτου μπορεί να διαπιστωθεί με έμμεσες μεθόδους (αντισώματα στον ορό κατά της λεϊσμάνιας) ή άμεσες μεθόδους (ολόκληρο παράσιτο ή παρασιτικό DNA).
Η ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων στον ορό κατά της λεϊσμάνιας (IgG),μπορεί να πραγματοποιηθεί με ποσοτικές ορολογικές τεχνικές όπως η εξέταση ανοσοφθορισμού (IFAT) ή η δοκιμή ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay).
Η ανίχνευση του ειδικού DNA του παρασίτου στους ιστους μέσω του PCR είναι μια εξααιρετικά ευαίσθητη και εξειδικευμένη εξέταση. Η εξέταση αυτή μπορεί να γίνει σε δείγματα ιστών,αίμα,σε σωματικά υγρά, ή ακόμη και σε ιστιπαθολογικά δείγματα. Η εξέταση PCR σε μυελό των οστων,λεμφογάγγλια,σπλήνα ή επιδερμίδα έχει καλύτερα αποτελέσματα.Αυρή η μέθοδος είναι ευαίσθητη,σε βαθμό δηλαδή που να διαπιστώνει την ύπαρξη πολύ χαμηλών παρασιτικών φορτίων.Η εξέταση PCR είναι τόσο ευαίσθητη που συχνά προκύπτει
θετική στις ενδημικές περιοχές ακόμη και σε κλινικά υγιή ζώα.


10.Πρέπει να πραγματοποιούνται διαγνωστικές έρευνες και σε σκύλους κλινικά υγιείς που κατοικουν στις ενδημικές περιοχές?
Οι υγιείς σκύλοι που ζουν ή που έχουν παραμείνει για κάποιο διάστημα σε ενδημική περιοχή,θα πρέπει να υποβέλλονται σε εξέταση αντισώματα κατά της λεϊσμανίασης,κατόπιν συμφωνίας με τους ιδιοκτήτες,για να αξιολογείται πρώιμα η παρουσία μόλυνσης,πριν εκδηλωθεί πλήρως η ασθένεια.Ο πρώιμος εντοπισμός της ασθένειας,οφελεί σε μεγάλο βαθμό τον ασθενή όσον αφορα τη θεραπεία.
Για το λόγο αυτό,συνιστάται να ελέγχχονται τουλάχιστον ανά 6 μήνες.


11.Ποιά είναι η αποτελεσματικότερη θεραπεία για τη λεϊσμανίαση των σκύλων?
Η αντιμονιακή Ν-μεθυλο-γλυκαμίνη,η αμινοσιδίνη και η μιλτεφοσίνη είναι μέχρι σήμερα τα μοναδικά καταχωρισμένα φάρμακα στην Ευρώπη για τη θεραπεία της λεϊσμανίασης των σκύλων.(Εμπορικά σκευάσματα = GLUCANTIME,MILTEFORAN,ZILAPOYR)
Ο συνδυασμός αντιμονιακής-Ν-μεθυλο-γλυκαμίνης ή μιλτεφοσίνης  με την αλλοπουρινόλης θεωρείται προς το παρόν η αποτελεσματικότερη θεραπέία.Παρά τη βέλτιστη αποτελεσματικότητά της in vitro,δεν έχει βρεθεί κατάλληλη χρήση της αμινοσιδίνης στην κλινική πράξη εξαιτίας της υψηλής νεφροτοξικότητας και ωτοτοξικότητας.


12.Ένας σκύλος που έχει ιαθεί μπορεί να μολυνθει ξανα?
Η αναμόλυνση στις ενδημικες περιοχές,όπου οι σκύλοι ζουν στο ύπαιθρο,είναι πολύ πιθανή.Οι σκύλοι που ζουν στις ενδημικές περιοχές είναι συνεχώς εκτεθημένοι στα τσιμπήματα των φλεβοτομων,στην διάρκεια της εποχής μετάδοσης.Έχει αποδειχθεί ότι οι σκύλοι μπορούν να τσιμπηθούν από φλεβοτόμους,εκατοντάδες φορές στη διάρκεια μιας νύχτας.Ειναι πολύ πιθανό ότι αυτοί οι σκύλοι,οι οποίοι είναι αρχικά σε θέση να αντισταθούν στην μόλυνση,μπορουν να υποκύψουν στο τέλος,όταν το παράσιτο επιτίθεται συνεχώς.


13.Πότε μπορώ να περιμένω υποτροπή/αναμόλυνση μέτα την θεραπεία?
Δεν είναι δυνατο να προβλεφθεί αν και πότε ένα ζώο που έχει κάνει θεραπεία για λεϊσμανίαση μπορεί να υποτροπιάσει.Ούτε είμαστε ακόμη σε θέση να διακρίνουμε τις υποτροπές από τις αναμολύνσεις.Κάθε ζ΄ςο έχει μια ατομική απόκριση  στην ειδική θεραπεία, η οποία πιθανότατα θα καθορίζεται από την υποκείμενη κατάσταση του ανοσοποιητικολυ του συστήματος.
Μπορεί να αναφερθεί ως μέσος όρος των χρόνων υποτροπής/αναμόλυνσης 15-18 μήνες,με μερικα περιστατικά να υποτροπιάζουν πολύ πιο πριν και άλλα να μην παρουσιάζουν υποτροπές ακόμη και για 5-7 χρόνια.


14.Ποιοί είναι οι δείκτες που επιτρέπουν τη διάγνωσημιας υποτροπής/αναμόλυνσης μετά την χρήση μιας ειδικής αποτελεσματικής θεραπείας?
Μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει συμβεί υποτροπή/αναμόλυνση σε άνα ζώο που έχει λάβει θεραπεία πιο πριν,όταν παρουσιάζονται συγχρόνως --επανεμφάνιση/επιδείνωση των συμβατικών συμπτωμάτων.
--αύξηση των τίτλων των αντισωμάτων(τουλάχιστον δύο αραιώσεις).
Προφανώς,η άμεση εμφάνιση παρασιτικού φορτίου σε επίπεδο μυελού των οστών-λεμφογαγγλίων θα αρκεί για να το επιβεβαιώσει..